Sivas Kangal


Kökeni: Yapılan tüm araştırmalara rağmen Kangal ırkının kökenine ait yazılı bir bilgiye ulaşılamamıştır. Asurlular ve Babiller döneminde yaşadığı ve 17.yy da Orta Asya'dan Anadoluya geldiği görüşü yaygındır. Evliya Çelebinin, seyahatnamesinde Anadoluda yaşayan güçlü ve aslana benzeyen bir köpekten bahsetmesi bu görüşü desteklemektedir.

Tanımı: Erkeklerde boy 75-80 cm; kilo 50-60 kg, dişilerde boy 70-80 cm; kilo, 41-49 kg civarındadır. ortalama yaşam süreleri 12 yıldır. Burun yapısı küti çene yapısı sağlamdır. Siyah maskelidir. Tüyler orta uzunlukta, sert yapıdadır. Kirli beyaz, açık sarı, boz, kahverengi veya kırçıl renkte olabilir. Göz etrafı siyahtır. Kulaklar üçgen şeklinde, uçları yuvarlaktır. Ayaklar iri yapılı, kuvvetli, parmaklar bombeli ve genellikle siyahtır.

Kişiliği: Kangallar cesur, hızlı, zeki, ön sezileri kuvvetli hayvanlardır. Sahibine aşırı bağlıdır. Öğrenme yetileri çok güçlüdür. Görevlerine çok sadıktırlar. Kangal köpeğinin sürü koruma özelliği genetik yapısından gelir. Kurt boğan tek ırktır. Genellikle anne-babadan doğan kardeşlerin birbirleriyle çiftleşmedikleri tespit edilmiştir.

Özelliği: Çobak köpeğidir, büyük bahçeleri korumak içinde kullanılır.

Kangal Köpeğinin Kökeni

This image has been resized. Click this bar to view the full image. The original image is sized 800x600.
Kangal köpeği, dünyada en çok tanınan ve yetiştirilen Türk Çoban öpeklerinden biridir. Türkiye’nin önemli bir gen kaynağı olan Kangal ırkı köpeklerin sayısı hızla azalmaktadır. Ayrıca bu ırkın tanıtılması, korunması,
ırk ve gen özelliklerinin tespiti, yetiştirilmesi ve sağlık sorunları ile ilgili yapılan bilimsel çalışmaların sayısı da sınırlıdır
Kangal köpeğinin kökeni hakkında farklı görüşler bulunmaktadır. Bu görüşleri 4 gruba ayırmak mümkündür. İlk görüşe göre, Kangal köpeğinin Avrupa’dan köken aldığı iddia edilmektedir. Buna göre, Orta Avrupa halklarından olan Keltlerin Galatlar kolunun MÖ 3 bin yılında Balkanlardan Anadolu’ya geldikleri, yanlarında Kangal’ların atası olduğu söylenen iri yapılı köpekleri de getirdikleri ileri sürülmektedir .
Bazı araştırmacılar ise çoban köpeklerinin ve dolayısıyla Kangallar’ın kökeninin Mezopotamya bölgesi olduğu görüşündedirler. Arkeolojik kazılar, bu çağlara ait duvarlar ve madeni eşyalar üzerinde köpek figürlerinerastlandığını bildirmektedir. Ayrıca, bazı bilim adamları Mezopotamya’yı köpeğin ilk evcilleştirildiği yerlerden biri olarak kabul etmektedir
Diğer bir görüş de; Kangal’ların Anadolu’ya ait bir ırk olmadığıdır. Bu görüşü benimseyenler, tezlerini iki noktaya dayandırmaktadır: Birincisi, Mezopotamya ve Mısır uygarlıklarının aksine Hitit, Urartu, Lidya, Roma ve Bizans gibi Anadolu medeniyetlerine ait arkeolojik çalışmalarda at, boğa, geyik, keçi, aslan ve yılan gibi hayvanların kabartma figürlerine rastlandığı halde koyun ve köpeğe ait resim, kabartma ve figürlere rastlanmamasıdır. İkincisi, Türklerin Anadolu’ ya yerleşmelerinden önce bu bölgede yaşayan insanların; daha çok ticaret, el sanatları ve balıkçılık ile uğraşmış olmalarıdır. Bu insanlar tarım için sığır ve et, süt ve kıllarından yararlanmak için keçi yetiştirmişler, koyun yetiştiriciliği yapmadıkları için çoban köpeklerine ihtiyaç duymamışlardır .
Son zamanlardaki bazı yayınlarda ise; Kangal’ın Orta Asya’dan Oğuz boyunun kollarından biri olan “Kanglı (Kangar)” Türk boyunun, Anadolu’ya göçleri sırasında kendi adlarını verdikleri Kangal köpeğini de beraberlerinde getirdikleri ve daha önce Anadolu’da çoban köpeğinin olmadığı ileri sürülmektedir. Bu görüşün temeli, Anadolu’da yaşayan bu boyun, anavatanları olan Orta Asya’da yaşadıkları dönemde, en büyük geçim kaynaklarının küçükbaş hayvan yetiştiriciliği olduğu ve sürülerinin yırtıcı hayvanlara karşı korunmasında köpeklerin kullanıldığı mantığına dayanmaktadır.
Atasoy ve Kanlı (2005) ise, Türklerle birlikte Anadolu’ya getirilen çoban köpeklerinin, Mezopotamya uygarlıklarınca savaş ve koruma köpeği olarak kullanıldığı; bugünkü Mastif köpeklerini andıran köpeklerle
karışarak, uzun süren seleksiyon ve çevre şartlarının etkisiyle günümüzdeki Kangal köpeğinin ortaya çıktığı ihtimalinin çok yüksek olduğunu bildirmişlerdir.
Dünyada uzun zamandan beri Kangal köpeğinin ayrı bir ırk olmadığı, Anadolu Çoban köpekleri adı altında Akbaş, Kars, Yörük ve diğer yerli köpeklerle birlikte tasnif edildiği görüşü hakim olmuştur. Oysa, Asya Çoban
köpeği, Kangal köpeği ve Akbaş köpekleri ile Kuzey Kafkas Çoban köpekleri üzerinde karşılaştırmalı bir çalışmanın sonucunda bu ırkların mtDNA’ ları arasında farklılık olduğu bildirilmiştir.
Bunun yanında tüm köpek ırklarının kurttan meydana geldiğini ve Kangal köpeğinin ayrı bir köpek ırkı olduğunu ispat eden “Batı Asya Köpeklerinin Kökeni Hakkında Genetik Bir Delil” isimli araştırmanın sonuçları
2002 yılında “Science” dergisinde yayınlanmıştır. Bu araştırmada; Avrupa, Asya, Amerika’nın kutup bölgesi, Afrika ve Türkiye’den aralarında Kangal, Akbaş ve diğer çoban köpeklerinin de bulunduğu farklı ırklardan 654 köpek ile 38 Asya ve Avrupa kurdunun mtDNA’ları üzerinde karşılaştırmalı çalışmalar yapılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda; Kangal ve Akbaş ırklarının arasında çok az karışma olduğu ve iki ayrı ırk oldukları bildirilmiştir. Kangal köpeği DNA örneklerinin Akbaş köpeğinden çok uzun süre önce genetik olarak izole olduğu sonucuna ulaşılmıştır .
Ayrıca araştırmada;
1- Bugünkü köpeklerin atasının, tek bir köpek ırkı olduğu ve bugünkü ırkların tümünün bu ırktan türediği,
2- Köpeklerin evcilleştirilmesinin ilk defa Doğu Asya’da olduğu,
3- Köpeğin, sanılanın aksine, 15.000 yıl önce evcilleştirildiği,
4- Genetik ağaçta, kurt ve köpeklerin mtDNA’larının her grupta yan yana çıktığı yani köpeğin kurttan türediği belirlenmiştir.
Buket EROL’un KANGAL KÖPEKLERİNDE BAZI FAKTÖRLERİN DÖLVERİMİ, YAŞAMA GÜCÜ VE BÜYÜME ÜZERİNE ETKİSİ adlı tezinden alınmıştır.

Kangal ilçesi girişindeki heykel...
[Üye Olmadan Linkleri Göremezsiniz. Üye Olmak için TIKLAYIN...]

-2xDreambox 600 PVR,Gemini 4.70,CCcam 2.3.0,Mgcamd 1.38
-1xDreambox 800 HD PVR